Refluksi gastroezofageal është një problem i sistemit tretës që shfaqet kur përmbajtja e stomakut, përfshirë acidin gastrik, kthehet drejt ezofagut. Kur kjo ndodh shpesh dhe shkakton shqetësime ose dëmtime të mukozës, mund të bëhet fjalë për sëmundjen e refluksit gastroezofageal (GERD).
Sipas Institutit Kombëtar të Shëndetit të SHBA-së (NIDDK), refluksi lidhet kryesisht me funksionimin jo të duhur të sfinkterit të poshtëm të ezofagut, muskulit që normalisht pengon kthimin e përmbajtjes së stomakut.
Cilat janë shkaqet e refluksit?
Refluksi mund të ndikohet nga disa faktorë, ndër të cilët:
- Mbipesha dhe obeziteti, që rrisin presionin në pjesën e barkut.
- Hernia hiatale, e cila mund të pengojë funksionimin normal të mekanizmave kundër refluksit.
- Shtatzënia, për shkak të ndryshimeve hormonale dhe presionit në bark.
- Duhanpirja, e cila mund të ndikojë në funksionimin e sfinkterit ezofageal.
- Konsumimi i vakteve të mëdha dhe shtrirja menjëherë pas ngrënies.
- Disa barna, përfshirë disa medikamente për tensionin e gjakut dhe antiinflamatorët.
Simptomat më të zakonshme
Shenjat e refluksit ndryshojnë nga personi në person, por më të shpeshtat janë:
- Urthi: Ndjesi djegieje në kraharor, zakonisht pas ngrënies.
- Kthimi i acidit: Përmbajtja e stomakut ngjitet drejt fytit ose gojës, duke shkaktuar shije të thartë.
- Vështirësi në gëlltitje: Ndjesia se ushqimi ngec gjatë kalimit në ezofag.
- Kollë e vazhdueshme: Te disa persona refluksi mund të shoqërohet me kollë kronike.
- Ngjirje e zërit: Veçanërisht në mëngjes ose pas episodeve të refluksit.
- Të përziera dhe dhimbje në kraharor: Mund të shfaqen te disa pacientë.
Sipas NIDDK-së, jo të gjithë personat me refluks përjetojnë urth apo kthim të acidit. Disa mund të kenë kryesisht simptoma në fyt dhe rrugët e frymëmarrjes.
Si trajtohet refluksi?
Trajtimi varet nga shpeshtësia e simptomave dhe shkalla e sëmundjes. Udhëzimet e Kolegjit Amerikan të Gastroenterologjisë rekomandojnë disa masa që mund të ndihmojnë:
- Shmangni shtrirjen për 2–3 orë pas ngrënies.
- Konsumoni vakte më të vogla.
- Identifikoni ushqimet që ju shkaktojnë simptoma dhe kufizoni ato.
- Nëse keni mbipeshë, humbja graduale e saj mund të ndihmojë.
- Shmangni duhanin.
- Nëse refluksi shfaqet gjatë natës, ngritja e pjesës së sipërme të shtratit mund të zvogëlojë simptomat.
Kur këto masa nuk mjaftojnë, mjeku mund të rekomandojë barna që zvogëlojnë prodhimin e acidit në stomak, si frenuesit e pompës protonike (PPI). Sipas udhëzimeve të Kolegjit Amerikan të Gastroenterologjisë, këto barna janë ndër trajtimet më efektive për refluksin dhe zakonisht merren para ushqimit, sipas rekomandimit mjekësor.
Kur duhet të kërkoni ndihmë mjekësore?
Refluksi i vazhdueshëm nuk duhet neglizhuar. Vështirësitë në gëlltitje, humbja e pashpjegueshme e peshës, të vjellat e vazhdueshme, gjakderdhja nga aparati tretës ose jashtëqitja e zezë kërkojnë vlerësim mjekësor.
Dhimbja në kraharor nuk duhet t’i atribuohet automatikisht refluksit. Nëse është e fortë, e re ose shoqërohet me vështirësi në frymëmarrje, djersitje apo dhimbje që përhapet në krah ose nofull, kërkoni menjëherë ndihmë urgjente.
Refluksi mund të kontrollohet në shumë raste përmes ndryshimeve në stilin e jetesës dhe trajtimit të përshtatshëm. Diagnostikimi i hershëm dhe kujdesi mjekësor janë të rëndësishëm për të parandaluar komplikimet, përfshirë inflamacionin dhe dëmtimin e ezofagut./04 Online/
