Tensioni i lartë i gjakut, i njohur në mjekësi si hipertension, është një nga faktorët kryesorë të rrezikut për sëmundjet e zemrës, goditjen në tru dhe dëmtimin e veshkave. Rreziku kryesor qëndron në faktin se kjo gjendje mund të zhvillohet për vite me radhë pa shkaktuar simptoma të dukshme.
Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), rreth 1.4 miliardë të rritur të moshës 30–79 vjeç kanë pasur hipertension gjatë vitit 2024. Një pjesë e madhe e tyre nuk janë në dijeni të kësaj gjendjeje.
Pse quhet sëmundje e heshtur?
Shumica e personave me tension të lartë nuk përjetojnë shenja paralajmëruese. Prandaj, mungesa e dhimbjes së kokës, marramendjes apo shqetësimeve të tjera nuk do të thotë se tensioni është normal.
Kur vlerat rriten shumë, mund të shfaqen dhimbje të forta koke, turbullim i shikimit, dhimbje gjoksi, vështirësi në frymëmarrje dhe marramendje. Megjithatë, këto simptoma nuk janë specifike vetëm për hipertensionin.
Cilët faktorë ndikojnë në rritjen e tensionit?
Ekspertët shëndetësorë veçojnë disa faktorë që rrisin mundësinë e zhvillimit të hipertensionit:
- Konsumimi i tepërt i kripës.
- Mbipesha dhe obeziteti.
- Mungesa e aktivitetit fizik.
- Konsumimi i tepërt i alkoolit.
- Duhani.
- Predispozita familjare dhe mosha.
- Sëmundjet e veshkave dhe diabeti.
Si mund ta mbani tensionin nën kontroll?
Sipas rekomandimeve të OBSH-së, ndryshimet në stilin e jetesës luajnë rol të rëndësishëm në parandalimin dhe menaxhimin e hipertensionit.
1. Kufizoni kripën: OBSH rekomandon konsumimin e më pak se pesë gramëve kripë në ditë, duke përfshirë edhe kripën që gjendet në ushqimet e përpunuara.
2. Ushqehuni shëndetshëm: Përfshini më shumë fruta, perime, drithëra integrale dhe ushqime të pasura me fibra.
3. Bëni aktivitet fizik: Ecja e përditshme dhe ushtrimet e moderuara ndihmojnë në përmirësimin e shëndetit kardiovaskular.
4. Mbani peshë të shëndetshme: Humbja e peshës së tepërt mund të kontribuojë në uljen e tensionit.
5. Kontrolloni rregullisht vlerat: Matja e tensionit është mënyra më e sigurt për të zbuluar hipertensionin, edhe kur nuk keni simptoma.
Kur duhet të kërkoni ndihmë mjekësore?
Nëse tensioni është mbi 180/120 mmHg, mateni përsëri pas të paktën një minute. Nëse vlerat mbeten të tilla, kërkoni menjëherë këshillë mjekësore. Nëse shoqërohen me dhimbje gjoksi, vështirësi në frymëmarrje, mpirje, dobësi, ndryshime të shikimit ose vështirësi në të folur, kërkoni ndihmë urgjente mjekësore.
Tensioni i lartë nuk duhet të neglizhohet, edhe kur nuk shkakton shqetësime. Matja e rregullt, ushqyerja e shëndetshme dhe trajtimi sipas rekomandimeve të mjekut janë ndër mënyrat më të rëndësishme për të mbrojtur zemrën dhe shëndetin e përgjithshëm./04 Online/
