Astma është një sëmundje kronike e rrugëve të frymëmarrjes që shkakton inflamacion dhe ngushtim të tyre, duke vështirësuar frymëmarrjen. Ajo mund të shfaqet në çdo moshë dhe simptomat më të zakonshme përfshijnë kollën, fishkëllimën gjatë frymëmarrjes, shtrëngimin në gjoks dhe vështirësinë në marrjen e frymës.
Deri më sot, nuk ekziston një mënyrë e garantuar për të parandaluar zhvillimin e astmës, pasi shfaqja e saj lidhet me faktorë të ndryshëm gjenetikë dhe mjedisorë. Megjithatë, disa masa mund të ndihmojnë në uljen e ekspozimit ndaj faktorëve irritues dhe në kontrollin e simptomave te personat që vuajnë nga kjo sëmundje.
1. Shmangni tymin e duhanit
Tymi i duhanit irriton rrugët e frymëmarrjes dhe mund të përkeqësojë simptomat e astmës. Shmangni pirjen e duhanit në ambiente të mbyllura dhe ekspozimin ndaj tymit pasiv, veçanërisht në prani të fëmijëve.
2. Mbani ambientin të pastër dhe të ajrosur
Pluhuri, myku dhe disa substanca irrituese në ajër mund të shkaktojnë ose përkeqësojnë simptomat te personat e ndjeshëm. Pastrimi i rregullt, kontrolli i lagështisë dhe largimi i mykut mund të ndihmojnë në krijimin e një ambienti më të shëndetshëm.
3. Identifikoni faktorët që shkaktojnë simptomat
Te personat me astmë, simptomat mund të nxiten nga poleni, pluhuri, qimet e kafshëve, ndotja e ajrit, infeksionet e frymëmarrjes ose ajri i ftohtë. Identifikimi i faktorëve individualë dhe kufizimi i ekspozimit ndaj tyre mund të ndihmojnë në kontrollin e sëmundjes.
4. Kujdesuni për shëndetin e përgjithshëm
Aktiviteti fizik i rregullt, ushqyerja e ekuilibruar dhe gjumi i mjaftueshëm janë pjesë e rëndësishme e një stili të shëndetshëm jetese. Personat me astmë duhet të ndjekin këshillat e mjekut për aktivitetin fizik dhe trajtimin, pa i ndërprerë barnat e përshkruara.
5. Parandaloni infeksionet e frymëmarrjes
Disa infeksione virale mund të përkeqësojnë simptomat e astmës. Larja e duarve, shmangia e kontaktit të afërt me personat e sëmurë dhe vaksinimi sipas rekomandimeve mjekësore mund të ndihmojnë në uljen e rrezikut nga disa infeksione.
6. Mos i neglizhoni simptomat
Kolla e përsëritur, fishkëllima gjatë frymëmarrjes, shtrëngimi në gjoks ose vështirësia në frymëmarrje, veçanërisht gjatë natës apo aktivitetit fizik, kërkojnë vlerësim mjekësor. Diagnostikimi i hershëm dhe trajtimi i duhur mund të ndihmojnë në kontrollin e simptomave dhe në parandalimin e përkeqësimeve.
Kur duhet kërkuar ndihmë urgjente?
Nëse shfaqet vështirësi e rëndë në frymëmarrje, pamundësi për të folur me fjali të plota ose përkeqësim i shpejtë i simptomave, kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore urgjente./04 Online/
