Anemia është një nga çrregullimet më të shpeshta të gjakut dhe shfaqet kur niveli i hemoglobinës ose numri i qelizave të kuqe të gjakut bie nën vlerat normale. Kjo gjendje ndikon drejtpërdrejt në furnizimin e organeve dhe indeve me oksigjen, duke shkaktuar lodhje, dobësi dhe ulje të energjisë.
Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), anemia përbën një problem të rëndësishëm të shëndetit publik, veçanërisht te fëmijët e vegjël, gratë shtatzëna dhe gratë në moshë riprodhuese.
Cilat janë shenjat më të zakonshme?
Simptomat mund të zhvillohen gradualisht dhe shpesh ngatërrohen me lodhjen e zakonshme. Ndër shenjat që mund të tregojnë praninë e anemisë janë:
- Lodhja dhe dobësia e vazhdueshme.
- Zbehja e lëkurës.
- Marramendja dhe dhimbjet e kokës.
- Vështirësitë në frymëmarrje gjatë aktivitetit fizik.
- Rrahjet e shpejta të zemrës.
- Ftohja e duarve dhe këmbëve.
- Vështirësitë në përqendrim.
Pse shfaqet anemia?
Një nga shkaqet më të shpeshta është mungesa e hekurit, i cili është i domosdoshëm për prodhimin e hemoglobinës. Megjithatë, anemia mund të shkaktohet edhe nga mungesa e vitaminës B12 dhe acidit folik, humbja e gjakut, menstruacionet e bollshme, shtatzënia, sëmundjet kronike dhe disa çrregullime të trashëguara të gjakut.
Cilat ushqime ndihmojnë në parandalimin e saj?
Ushqyerja e larmishme mund të ndihmojë në plotësimin e nevojave të organizmit për hekur dhe vitamina. Në këtë drejtim, rekomandohen:
- Mishi i kuq dhe mëlçia.
- Peshku dhe vezët.
- Fasulet, thjerrëzat dhe qiqrat.
- Spinaqi dhe perimet me gjethe të gjelbra.
- Arrat dhe farat.
- Ushqimet e pasura me vitaminë B12 dhe acid folik.
Vitamina C, e pranishme në agrume, speca dhe fruta të ndryshme, ndihmon përthithjen e hekurit nga ushqimet bimore. Ndërkohë, çaji dhe kafeja mund ta zvogëlojnë përthithjen e tij kur konsumohen së bashku me vaktet e pasura me hekur.
Si diagnostikohet dhe trajtohet anemia?
Anemia zbulohet përmes analizave të gjakut, veçanërisht hemogramit, i cili mat nivelin e hemoglobinës dhe tregues të tjerë të qelizave të kuqe të gjakut. Në varësi të rezultateve, mjeku mund të kërkojë edhe matjen e rezervave të hekurit (ferritinës), vitaminës B12 dhe acidit folik.
Trajtimi përcaktohet sipas shkakut. Në rastet e mungesës së hekurit mund të rekomandohen preparate me hekur, ndërsa format e tjera kërkojnë trajtim të përshtatur me mungesën ose sëmundjen që e ka shkaktuar aneminë.
Ekspertët shëndetësorë theksojnë rëndësinë e diagnostikimit në kohë, pasi anemia e patrajtuar mund të ndikojë në funksionimin e zemrës, kapacitetin fizik dhe cilësinë e jetës.
Marrja e preparateve të hekurit pa analiza dhe këshillën e mjekut nuk rekomandohet, pasi jo çdo formë e anemisë shkaktohet nga mungesa e këtij minerali./04 Online/
