Gjatë shtatzënisë, ushqyerja e shëndetshme është e rëndësishme për mirëqenien e nënës dhe zhvillimin e foshnjës. Megjithatë, disa ushqime mund të paraqesin rrezik për shkak të baktereve, parazitëve ose përmbajtjes së lartë të disa substancave, si merkuri.
Për këtë arsye, specialistët rekomandojnë kujdes të veçantë në përzgjedhjen, përgatitjen dhe ruajtjen e ushqimeve gjatë kësaj periudhe.
1. Mishi i pagatuar ose i papjekur mirë
Mishi i papërpunuar ose i pjekur pamjaftueshëm mund të përmbajë baktere dhe parazitë që shkaktojnë infeksione ushqimore. Disa prej tyre mund të kenë pasoja serioze gjatë shtatzënisë.
Gratë shtatzëna duhet të shmangin mishin e pagatuar mirë, përfshirë mishin e grirë që nuk është pjekur plotësisht.
Mishi duhet të gatuhet mirë në të gjithë masën, jo vetëm në sipërfaqe.
2. Peshqit me përmbajtje të lartë merkuri
Peshku është burim i rëndësishëm i proteinave dhe acideve yndyrore omega-3, të cilat ndihmojnë zhvillimin e trurit dhe sistemit nervor të foshnjës. Megjithatë, disa lloje përmbajnë sasi të larta merkuri, i cili mund të ndikojë në zhvillimin e sistemit nervor të fetusit.
Gjatë shtatzënisë, duhet të shmangen peshqit me përmbajtje të lartë merkuri, si peshkaqeni, peshku shpatë dhe disa lloje të tonit të madh.
Në vend të tyre, mund të konsumohen peshq me përmbajtje të ulët merkuri, si salmoni, sardelet dhe trofta, të përgatitur në mënyrë të sigurt.
3. Vezët e pagatuara ose gjysmë të pagatuara
Vezët e pagatuara mund të përmbajnë bakterin Salmonella, i cili shkakton helmim ushqimor.
Për këtë arsye, rekomandohet që vezët të gatuhen derisa e bardha dhe e verdha të jenë të mpiksura. Kujdes duhet treguar edhe me ushqimet që përmbajnë vezë të papërpunuara, si disa salca të përgatitura në shtëpi, majoneza me vezë të papasterizuara dhe ëmbëlsirat me krem të papjekur.
4. Qumështi dhe djathërat e papasterizuar
Qumështi i papasterizuar dhe produktet e përgatitura prej tij mund të përmbajnë baktere të rrezikshme, përfshirë Listeria.
Gjatë shtatzënisë, rekomandohet të zgjidhen qumështi dhe produktet e qumështit të pasterizuara.
Kujdes i veçantë duhet treguar me djathërat e butë të prodhuar nga qumështi i papasterizuar. Etiketa e produktit duhet kontrolluar për t’u siguruar se është përdorur qumësht i pasterizuar.
5. Peshku dhe frutat e detit të pagatuara
Sushi me peshk të papërpunuar, molusqet e pagatuara dhe frutat e tjera të detit të papërpunuara mund të përmbajnë baktere, viruse ose parazitë.
Gjatë shtatzënisë, zgjedhja më e sigurt është konsumimi i peshkut dhe frutave të detit të gatuara mirë, duke respektuar gjithashtu kufizimet për llojet me përmbajtje të lartë merkuri.
6. Produktet e mishit të gatshëm për konsum
Proshuta, sallami, salsiçet dhe mishrat e tjerë të gatshëm për konsum mund të paraqesin rrezik për shkak të bakterit Listeria, i cili mund të mbijetojë edhe në temperatura frigoriferike.
Për të zvogëluar rrezikun, produktet e tilla duhet të ngrohen mirë, derisa të jenë të nxehta në të gjithë masën, përpara konsumimit.
Edhe ushqimet e gatshme që ruhen në frigorifer duhet të trajtohen me kujdes dhe të konsumohen brenda afatit të përcaktuar.
7. Perimet dhe frutat e palara
Frutat dhe perimet janë pjesë e rëndësishme e ushqyerjes gjatë shtatzënisë, por ato duhet të lahen mirë nën ujë të rrjedhshëm përpara konsumimit.
Produktet e palara mund të përmbajnë papastërti dhe mikroorganizma të dëmshëm.
Nuk rekomandohet përdorimi i sapunit ose detergjentëve për larjen e frutave dhe perimeve. Larja e kujdesshme me ujë të pastër është mënyra e përshtatshme për pastrimin e tyre.
8. Alkooli dhe pijet me shumë kafeinë
Alkooli duhet shmangur plotësisht gjatë shtatzënisë, pasi nuk është përcaktuar një sasi e sigurt për konsum gjatë kësaj periudhe.
Sa i përket kafeinës, rekomandohet që konsumimi të mos kalojë 200 miligramë në ditë, sipas udhëzimeve të përdorura gjerësisht për shtatzëninë.
Kafeina gjendet në kafe, çaj të zi dhe të gjelbër, pije energjike, disa pije të gazuara dhe çokollatë. Sasia ndryshon sipas produktit, prandaj duhet të merret parasysh konsumi nga të gjitha burimet.
Pijet energjike është më mirë të shmangen gjatë shtatzënisë, për shkak të përmbajtjes së kafeinës dhe përbërësve të tjerë stimulues.
9. Mëlçia dhe suplementet me vitaminë A
Mëlçia dhe produktet e saj mund të përmbajnë sasi të larta të vitaminës A në formën e retinolit. Teprica e kësaj vitamine gjatë shtatzënisë mund të dëmtojë zhvillimin e fetusit.
Për këtë arsye, gratë shtatzëna duhet të shmangin mëlçinë dhe produktet e saj, si dhe suplementet që përmbajnë doza të larta të vitaminës A në formën e retinolit, përveç rasteve kur mjeku jep udhëzime të posaçme.
Vitaminat prenatale duhet të zgjidhen sipas rekomandimit të profesionistit shëndetësor.
Si të ushqeheni në mënyrë të sigurt gjatë shtatzënisë?
Përveç shmangies së ushqimeve që paraqesin rrezik, disa masa të thjeshta mund të ndihmojnë në mbrojtjen e shëndetit të nënës dhe foshnjës:
- Lani mirë duart, frutat dhe perimet.
- Gatuani mishin, peshkun dhe vezët në mënyrë të plotë.
- Ruani ushqimet në temperaturat e përshtatshme dhe respektoni afatet e përdorimit.
- Shmangni kontaktin e ushqimeve të pagatuara me ato të gatshme për konsum.
- Zgjidhni produkte qumështi të pasterizuara.
- Konsultohuni me mjekun për suplementet dhe nevojat ushqyese gjatë shtatzënisë.
Gjatë shtatzënisë, nuk është e nevojshme të shmangen të gjitha ushqimet që mund të konsiderohen të rrezikshme në kushte të caktuara. Shumë prej tyre mund të konsumohen në mënyrë të sigurt kur përzgjidhen dhe përgatiten siç duhet.
Rregulli kryesor është të shmangen ushqimet me rrezik të lartë infeksioni, peshqit me shumë merkur, alkooli dhe teprica e vitaminës A në formën e retinolit. Një dietë e larmishme dhe e ekuilibruar, së bashku me kontrollet e rregullta mjekësore, ndihmon në mbështetjen e një shtatzënie të shëndetshme./04 Online/
