Në ditët e nxehta të verës, kosi i ngrirë – i njohur gjerësisht si frozen yoghurt ose “froyo” – shpesh shihet si një alternativë më e shëndetshme ndaj akullores. Por ekspertët paralajmërojnë se jo çdo produkt i tillë është domosdoshmërisht zgjedhja më e mirë.
I krijuar fillimisht në vitet ’70 si një ëmbëlsirë që premtonte shijen kremoze të akullores me më pak kalori dhe yndyrë, frozen yoghurt është rikthyer fuqishëm në modë. Në Londër, rrjetet e reja të specializuara po tërheqin radhë të gjata klientësh, ndërsa rrjetet sociale kanë ndihmuar në rikthimin e këtij trendi.
Ndryshe nga vala e viteve 2000, kur kupat mbusheshin me karamele, biskota, çokollatë dhe salca të ëmbla, versionet moderne shpesh bazohen në kos grek më të trashë dhe me përmbajtje më të lartë proteinash, të kombinuar me shtesa si fëstëkë, mjaltë cilësor apo fruta.
Por pyetja mbetet: a është frozen yoghurt realisht më i shëndetshëm se akullorja?
Çfarë përmban frozen yoghurt?
Në formën më të thjeshtë, frozen yoghurt është kos i ngrirë. Megjithatë, përbërja ndryshon shumë nga një markë te tjetra.
Kosi tradicional prodhohet përmes fermentimit të qumështit me kultura bakteriale të gjalla, si Lactobacillus bulgaricus dhe Streptococcus thermophilus, të cilat i japin shijen karakteristike dhe reputacionin si ushqim i dobishëm për sistemin tretës.
Por frozen yoghurt komercial mund të përmbajë shumë më tepër sheqer dhe përbërës shtesë.
Për shembull, një porcion prej rreth 170 gramësh i kosit grek Fage Total 5% përmban afërsisht 160 kalori, 9 gramë yndyrë dhe 15 gramë proteina.
Në krahasim, një porcion i ngjashëm i Pinkberry Original përmban rreth 180 kalori, 38 gramë karbohidrate dhe vetëm 7 gramë proteina, ndërsa një pjesë e konsiderueshme e karbohidrateve mund të vijë nga sheqeri i shtuar.
Dhe këto shifra janë para se të shtohen çokollata, salcat, granola, biskotat apo kremrat e ndryshëm.
A mund të ndihmojë në humbjen e peshës?
Studime të mëdha kanë treguar se njerëzit që konsumojnë rregullisht kos priren të kenë peshë më të ulët dhe perimetër më të vogël të belit.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se frozen yoghurt ka automatikisht të njëjtin efekt.
Nutricionisti Rob Hobson, autor i librit “Every Bite Counts”, paralajmëron se çdo avantazh në kalori mund të humbasë shumë shpejt nëse porcionet janë të mëdha dhe mbushen me shtesa të ëmbla.
“Një frozen yoghurt i thjeshtë mund të nisë si një ëmbëlsirë relativisht e moderuar, por sapo shtoni krem biskotash, salcë çokollate, granola të ëmbëlsuar, karamele apo copa biskotash, kaloritë, sheqeri dhe yndyrat e ngopura rriten shumë shpejt”, shpjegon ai.
Sipas Hobson, alternativa më e mirë është kombinimi me fruta të freskëta, arra ose fara, në vend të salcave dhe kremrave shumë të ëmbël.
Frozen yoghurt apo akullore?
Në përgjithësi, frozen yoghurt i thjeshtë ka më pak kalori dhe yndyrë sesa akullorja tradicionale.
Për shembull, një porcion prej 170 gramësh i akullores Häagen-Dazs Vanilla përmban afërsisht 420 kalori, 28 gramë yndyrë, 34 gramë karbohidrate dhe rreth 8 gramë proteina.
Kjo e bën dukshëm më kalorike sesa shumica e frozen yoghurt-eve të thjeshta.
Kosi gjithashtu ofron proteina, kalcium dhe vitamina, ndërsa zakonisht ka më pak yndyrë se kremi i qumështit që përdoret si bazë për akulloren.
Por problemi qëndron te sheqeri.
Shumë lloje frozen yoghurt përmbajnë sasi të konsiderueshme sheqeri të shtuar për të përmirësuar shijen. Nëse shtohen edhe topping-et e ëmbla, diferenca me akulloren mund të zvogëlohet ndjeshëm.
A konsiderohet ushqim ultra i përpunuar?
Shumë produkte frozen yoghurt reklamohen si produkte të thjeshta me bazë kosi dhe qumështi, por versionet komerciale mund të përmbajnë stabilizues, emulsifikues dhe trashës.
Për shembull, disa produkte të Pinkberry përmbajnë më shumë se 30 përbërës, mes tyre guar gum, maltodekstrinë, karragjenan dhe lecitinë soje.
Këto substanca përdoren kryesisht për të përmirësuar strukturën, qëndrueshmërinë dhe konsistencën kremoze të produktit.
Hobson thekson, megjithatë, se një listë e gjatë përbërësish nuk do të thotë automatikisht se produkti duhet shmangur.
Sipas tij, më e rëndësishme është cilësia e përgjithshme e dietës, sesa përqendrimi te një përbërës i vetëm.
Po probiotikët?
Një nga avantazhet më të njohura të kosit është përmbajtja e baktereve të gjalla, të cilat mund të ndihmojnë tretjen dhe shëndetin e zorrëve.
Por nuk është e sigurt që frozen yoghurt ofron të njëjtin përfitim.
Ngrirja nuk i shkatërron domosdoshmërisht të gjitha bakteret e dobishme, por procesi i prodhimit, ruajtja dhe përbërësit mund të reduktojnë ndjeshëm numrin e mikroorganizmave të gjallë.
“Njerëzit shpesh mendojnë se frozen yoghurt ka të njëjtat përfitime probiotike si kosi i freskët, por kjo nuk është domosdoshmërisht e vërtetë”, thotë Hobson.
Sipas tij, nëse etiketa nuk specifikon qartë praninë e kulturave të gjalla dhe aktive, nuk mund të dihet me siguri nëse produkti përmban një sasi domethënëse probiotikësh.
Versioni i bërë në shtëpi mund të jetë zgjedhja më e mirë
Sipas ekspertit, një nga mënyrat më të sigurta për të kontrolluar cilësinë ushqyese është ta përgatisni frozen yoghurt vetë.
Ai rekomandon përzierjen e kosit grek të thjeshtë me manaferra të ngrira ose mango, dhe nëse është e nevojshme, një sasi të vogël mjalti ose shurupi panje.
Për sipër mund të shtohen fruta të freskëta, komposto pa shumë sheqer, fëstëkë ose arra.
Përzierja mund të ngrihet edhe në forma për akullore, duke krijuar një ëmbëlsirë me më shumë proteina dhe më të përshtatshme edhe për fëmijët.
Çfarë duhet të kontrolloni kur e blini?
Edhe produktet frozen yoghurt që shiten në supermarkete nuk janë gjithmonë aq të shëndetshme sa sugjeron marketingu.
Disa prej tyre kanë më pak yndyrë dhe kalori se akullorja tradicionale, por mund të përmbajnë sasi të ngjashme sheqeri të shtuar.
Ekspertët rekomandojnë të kontrolloni:
- përmbajtjen e proteinave;
- sasinë e sheqerit të shtuar;
- pozicionin e kosit në listën e përbërësve;
- madhësinë e porcionit;
- llojin dhe sasinë e topping-eve.
Në fund, diferenca më e madhe nuk e bën vetë emërtimi “frozen yoghurt”, por çfarë përmban produkti dhe sa konsumoni prej tij.
Një porcion i moderuar, me më shumë proteina, më pak sheqer dhe fruta apo arra si shtesë, mund të jetë një zgjedhje dukshëm më e mirë sesa një kupë e madhe e mbushur me shurupe, krem biskotash dhe ëmbëlsira.
