Kolesteroli i lartë është një nga faktorët që mund të rrisë rrezikun për sëmundje të zemrës dhe të enëve të gjakut. Problemi qëndron te fakti se, në shumicën e rasteve, ai nuk shkakton simptoma të dukshme, ndaj shumë njerëz mund të mos e kuptojnë se e kanë nivelin e kolesterolit mbi vlerat e rekomanduara.
Kolesteroli është një substancë yndyrore që organizmi e përdor për të prodhuar qeliza dhe hormone. Megjithatë, kur niveli i kolesterolit LDL, i njohur si kolesteroli i keq, është i lartë, ai mund të grumbullohet në muret e arterieve dhe të kontribuojë në ngushtimin e tyre.
Cilat shenja mund të lidhen me kolesterolin e lartë?
1. Dhimbje në gjoks
Kolesteroli i lartë mund të kontribuojë në ngushtimin e arterieve që furnizojnë zemrën me gjak. Kur qarkullimi i gjakut pengohet, mund të shfaqet dhimbje ose shtrëngim në gjoks, veçanërisht gjatë aktivitetit fizik. Kjo simptomë kërkon vlerësim mjekësor dhe nuk duhet t’i atribuohet automatikisht kolesterolit.
2. Dhimbje në këmbë gjatë ecjes
Kur arteriet që furnizojnë këmbët me gjak ngushtohen, mund të shfaqen dhimbje, ngërçe ose lodhje gjatë ecjes, të cilat lehtësohen pas pushimit. Kjo mund të jetë shenjë e sëmundjes arteriale periferike, e cila lidhet me grumbullimin e pllakave në enët e gjakut.
3. Depozitime të yndyrës rreth syve
Në disa raste, kolesteroli i lartë mund të shoqërohet me shfaqjen e njollave të verdha në lëkurën rreth syve, të njohura si ksantelazma. Megjithatë, këto njolla mund të shfaqen edhe te personat me nivele normale të kolesterolit.
4. Unazë e bardhë ose gri rreth irisit
Një unazë e bardhë ose gri në skajin e irisit mund të jetë shenjë e depozitimit të yndyrave në korne, e njohur si harku korneal. Kur shfaqet te personat më të rinj, mund të lidhet me çrregullimet e yndyrave në gjak, por nuk është provë e mjaftueshme për të diagnostikuar kolesterolin e lartë.
5. Probleme të qarkullimit të gjakut
Kolesteroli i lartë mund të kontribuojë në zhvillimin e aterosklerozës, një gjendje në të cilën arteriet ngushtohen për shkak të grumbullimit të pllakave. Në varësi të enëve të gjakut të prekura, kjo gjendje mund të shkaktojë simptoma të ndryshme.
Si mund ta kuptoni nëse keni kolesterol të lartë?
Mënyra më e besueshme për ta zbuluar është analiza e gjakut, e cila mat nivelin e kolesterolit total, LDL-së, HDL-së dhe triglicerideve.
Nuk duhet të prisni shfaqjen e simptomave për të kontrolluar kolesterolin. Kontrollet periodike janë veçanërisht të rëndësishme për personat me histori familjare të kolesterolit të lartë, diabet, tension të lartë të gjakut ose faktorë të tjerë rreziku për sëmundjet kardiovaskulare.
Çfarë mund të bëni për ta mbajtur nën kontroll?
Për të ndihmuar në ruajtjen e niveleve të shëndetshme të kolesterolit, rekomandohet:
- Të konsumoni më shumë perime, fruta, bishtajore dhe drithëra integrale.
- Të kufizoni yndyrat e ngopura, të cilat gjenden në sasi të konsiderueshme në disa produkte të yndyrshme shtazore dhe ushqime të përpunuara.
- Të përfshini në ushqyerje burime të yndyrave të pangopura, si vaji i ullirit, arrat dhe farat.
- Të kryeni aktivitet fizik rregullisht, sipas gjendjes suaj shëndetësore.
- Të shmangni duhanin dhe të mbani nën kontroll peshën trupore.
- Të ndiqni këshillat e mjekut dhe të përdorni terapinë e përshkruar kur është e nevojshme.
Kolesteroli i lartë zakonisht nuk jep shenja të drejtpërdrejta. Prandaj, analizat e gjakut janë thelbësore për ta zbuluar në kohë. Nëse shfaqen dhimbje të forta ose të papritura në gjoks, vështirësi në frymëmarrje apo dobësi e papritur në njërën anë të trupit, kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore./04 Online/
