Një analizë në aspektin psikologjik
Dhuna fizike e nxënësve ndaj mësimdhënësve përbën një ndër format më shqetësuese të sjelljeve të papërshtatshme në mjedisin shkollor, me pasoja të thella psikologjike, pedagogjike dhe sociale. Ky fenomen nuk duhet të trajtohet thjesht si shkelje disiplinore, por si rezultat i ndërveprimit kompleks ndërmjet faktorëve individualë, familjarë dhe relacionalë.
Shkaqet psikologjike të dhunës ndaj mësimdhënësit
Nga këndvështrimi psikologjik, sjellja agresive e nxënësit lidhet kryesisht me vështirësi në rregullimin emocional, impulsivitet të theksuar dhe paaftësi për të menaxhuar frustrimin. Nxënësit që shfaqin dhunë fizike ndaj mësimdhënësit shpesh karakterizohen nga vetëvlerësim i ulët, ndjenja të pasigurisë dhe nevojë për dominim, të cilat shërbejnë si mekanizma kompensues për mungesat emocionale ose përjetimet negative të mëparshme me figura autoritare.
Roli i familjes në formimin e sjelljes agresive
Familja përbën kontekstin themelor të socializimit të fëmijës dhe ka ndikim të drejtpërdrejtë në zhvillimin e modeleve të sjelljes. Stilet joadekuate të prindërimit, si prindërimi autoritar, permisiv ose neglizhues, janë të lidhura me rritjen e sjelljeve agresive dhe mosrespektimin e autoritetit. Gjithashtu, një klimë familjare e karakterizuar nga konflikte të shpeshta, dhunë ose mungesë mbështetjeje emocionale kontribuon në normalizimin e agresivitetit dhe në dobësimin e kontrollit të brendshëm të sjelljes.
Raporti mësimdhënës–nxënës dhe ndikimi i tij psikologjik
Cilësia e raportit mësimdhënës–nxënës përbën një faktor mbrojtës ose rrezikues në shfaqjen e dhunës. Një marrëdhënie e ndërtuar mbi respektin, empatinë dhe komunikimin efektiv redukton ndjeshëm sjelljet sfiduese dhe agresive. Në të kundërt, qasjet tepër ndëshkuese, mungesa e kufijve të qartë ose komunikimi i ftohtë pedagogjik mund të nxisin rezistencë, rebelim dhe eskalim të sjelljeve të dhunshme.
Pasojat psikologjike dhe pedagogjike
Dhuna fizike ndaj mësimdhënësit ndikon negativisht në klimën psikologjike të shkollës, duke rritur ndjenjën e pasigurisë dhe stresit kronik. Ajo dëmton autoritetin profesional të mësimdhënësit, cenon procesin mësimor dhe ndikon negativisht në mirëqenien emocionale të të gjithë akterëve të përfshirë.
Parandalimi dhe ndërhyrja
Nga perspektiva psikologjike, parandalimi i dhunës ndaj mësimdhënësit kërkon ndërhyrje të strukturuara dhe bashkëpunim të ngushtë ndërmjet familjes, shkollës dhe profesionistëve të shëndetit mendor. Edukimi socio-emocional, mbështetja psikologjike për nxënësit me rrezik dhe forcimi i marrëdhënieve pozitive mësimdhënës–nxënës përbëjnë elemente kyçe të kësaj qasjeje.
Nga aspekti psikologjik, roli i mësimdhënësve është parandalues, modelues dhe ndërhyrës. Ata nuk janë vetëm transmetues të dijes, por edhe ndërtues të klimës emocionale në klasë. Sjelljet e dhunshme të nxënësve mund të reduktohen ndjeshëm kur mësimdhënësit pajisen me aftësi psikologjike, empati dhe strategji efektive menaxhimi.
Në rastet kur ndodhin incidente të dhunës në shkollë, fokusi nuk duhet të mbetet vetëm në kërkimin e shkakut, por të zhvendoset drejt ndërtimit dhe forcimit të mekanizmave parandalues. Andaj, në këtë aspekt, është e domosdoshme që prindërit të ushtrojnë përgjegjësinë e tyre edukative në mënyrë të qëndrueshme, ndërsa mësimdhënësit dhe institucionet shkollore të veprojnë në mënyrë të koordinuar për ndërtimin e një mjedisi parandalues dhe mbështetës.
Shkruan: Kaltrina Skoro Murtezaj – Psikologe Klinike & Shkollore
* Shkrimet në këtë rubrikë nuk shprehin qëndrimet e 04 Online
