Marrja e paracetamolit gjatë shtatzënisë është e sigurt dhe nuk ka prova që rrit rrezikun e autizmit, ADHD-së apo problemeve zhvillimore tek fëmijët, thonë ekspertët pas një shqyrtimi të ri të madh.
Sipas tyre, gratë shtatzëna “duhet të ndihen të qetësuara” nga këto gjetje, të cilat kundërshtojnë deklaratat e kontestuara të presidentit amerikan Donald Trump vitin e kaluar, që kishte thënë se paracetamoli “nuk është i mirë” dhe se gratë shtatzëna duhet të “luftojnë sa të mundin” për ta shmangur marrjen e tij.
Qasjet e tij u kritikuan në atë kohë nga organizata mjekësore ndërkombëtare. Ekspertët theksojnë se shqyrtimi i ri, botuar në një revistë të Lancet, është rigoroz dhe duhet të vërë pikën mbi debatet për sigurinë e këtij ilaçi, raporton BBC.
Megjithatë, autoritetet amerikane të shëndetësisë theksojnë se “shumë ekspertë” kanë shprehur shqetësime mbi përdorimin e tij gjatë shtatzënisë.
Presidenti amerikan tronditi mjekët në të gjithë botën kur ai dhe administrata e tij pretenduan se paracetamoli, ose një version i markës Tylenol – i njohur si ilaçi kryesor për dhimbje tek gratë shtatzëna – mund të lidhej me autizmin tek fëmijët nëse merrej gjatë shtatzënisë.
Këto pretendime shkaktuan konfuzion tek gratë dhe shqetësim tek ekspertët e shëndetit, dhe nxitën këtë studim të ri.
Bashkëpunimi i botuar në The Lancet Obstetrics, Gynaecology & Women’s Health analizoi 43 nga studimet më të forta mbi përdorimin e paracetamolit gjatë shtatzënisë, duke përfshirë qindra mijëra gra, veçanërisht ato që krahasonin shtatzënitë ku nëna kishte marrë ilaçin me ato ku nuk e kishte marrë.
Shkencëtarët thonë se përdorimi i këtyre studimeve të cilësisë së lartë me vëllezër dhe motra u lejon atyre të përjashtojnë faktorë të tjerë, si gjenet dhe mjediset familjare të ndryshme, duke e bërë këtë shqyrtim “standard ari”.
Studimi gjithashtu analizoi studime me rrezik të ulët për paragjykim dhe ato që ndoqën fëmijët për më shumë se pesë vjet për të kontrolluar ndonjë lidhje të mundshme.
“Kur bëmë këtë analizë, nuk gjetëm lidhje, nuk ka asnjë asociacion, nuk ka prova që paracetamoli rrit rrezikun e autizmit,” tha profesoresha Asma Khalil, autore kryesore e studimit dhe obstetreshe konsulente, për BBC-në.
“Mesazhi është i qartë – paracetamoli mbetet një opsion i sigurt gjatë shtatzënisë kur merret sipas udhëzimeve,” shtoi ajo.
Kjo konfirmon udhëzimet e organizatave kryesore mjekësore në MB, SHBA dhe Europë mbi sigurinë e këtij ilaçi të zakonshëm kundër dhimbjeve.
Çdo lidhje e mëparshme midis këtij ilaçi dhe një rritjeje të rrezikut për autizëm mund të shpjegohet nga faktorë të tjerë, jo nga vetë paracetamoli, sipas shqyrtimit.
“Kjo është e rëndësishme, pasi paracetamoli është ilaçi i parë që rekomandojmë për gratë shtatzëna që kanë dhimbje ose ethe,” tha profesoresha Khalil, profesoreshë e mjekësisë materno-fetale në City St George’s, Universiteti i Londrës.
Këshillat shëndetësore paralajmërojnë se gratë mund të rrezikojnë dëmtimin e foshnjës nëse nuk marrin paracetamol për të ulur temperaturën e lartë ose për të lehtësuar dhimbjen gjatë shtatzënisë, duke rritur rrezikun e abortit, lindjes së parakohshme ose problemeve zhvillimore tek foshnjat.
Ekspertët mjekësorë që nuk morën pjesë në studim kanë mirëpritur gjetjet, duke thënë se kjo do të ndihmojë në uljen e shqetësimit tek gratë.
Profesoresha Grainne McAlonnan nga King’s College London tha se nëna pritëse “nuk kanë nevojë për stresin e pyetjeve nëse ilaçi më i përdorur për dhimbje koke mund të ketë efekte të gjera mbi shëndetin e fëmijës së tyre”.
“Shpresoj që gjetjet e këtij studimi ta mbyllin çështjen,” shtoi ajo.
Profesori Ian Douglas nga London School of Hygiene and Tropical Medicine tha se shqyrtimi ishte “i mirë-ndërmarrë” sepse përjashtoi studimet me cilësi më të ulët, ku nuk merren parasysh ndryshime të rëndësishme mes nënave që përdorin ose nuk përdorin paracetamol gjatë shtatzënisë, si sëmundjet themelore.
Sipas profesorit Jan Haavik, neuroscientist molekular dhe psikiatër klinik në Universitetin e Bergen, studimi jep “prova të forta” se përdorimi i paracetamolit gjatë shtatzënisë nuk rrit rrezikun e autizmit, ADHD-së ose aftësive të kufizuara intelektuale dhe “duhet të mbyllë efektivisht këtë debat”.
Shkencëtarët besojnë se autizmi është rezultat i një përzierjeje komplekse faktorësh, duke përfshirë ato gjenetike dhe mjedisore.
Një zëdhënës i Departamentit Amerikan të Shëndetësisë dhe Shërbimeve Njerëzore tha se “shumë ekspertë” kishin shprehur shqetësim mbi përdorimin e acetaminofeni – emri amerikan për paracetamolin – gjatë shtatzënisë.
Për shembull, një shqyrtim në gusht 2025 i udhëhequr nga Dr. Andrew Baccarelli, dekan i Harvard T.H. Chan School of Public Health, gjeti se përdorimi i acetaminofenit gjatë shtatzënisë mund të rrisë rrezikun për autizëm dhe ADHD tek fëmijët, duke këshilluar kujdes mbi “përdorimin e rëndë ose të zgjatur”.
Më herët, Sekretari i Shëndetësisë, Robert F. Kennedy Jr, kishte premtuar të zbulojë shkakun e rritjes së raportuar të rasteve të autizmit.
Në një fjalim kontestues në Oval Office në shtator, presidenti amerikan tha se mjekëve do t’u këshillohej të mos përshkruajnë ilaçin kundër dhimbjes për gratë shtatzëna.
FDA (Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave) më pas lëshoi një letër për klinikët duke i këshilluar të jenë të kujdesshëm për përdorimin e acetaminofenit gjatë shtatzënisë, duke theksuar gjithashtu se ai mbetet ilaçi i vetëm i miratuar për trajtimin e etheve gjatë shtatzënisë.
Në faqen e saj, FDA thotë se “nuk është vërtetuar një marrëdhënie shkakësore” midis këtij ilaçi dhe problemeve neurologjike.
Autoritetet shëndetësore në MB kanë theksuar se paracetamoli mbetet ilaçi më i sigurt për gratë shtatzëna.
